Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

---------------

VĂN BẢN TỪ CHỐI NHẬN DI SẢN

Căn cứ:

– Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13, Điều 620 về từ chối nhận di sản, các điều 650 và 651 về thừa kế theo pháp luật;

– Luật Công chứng số 46/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, Điều 60 về công chứng văn bản từ chối nhận di sản và Điều 44 về thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản;

– Nghị định số 23/2015/NĐ-CP về chứng thực (bản hợp nhất số 753/VBHN-BTP), Điều 5 về thẩm quyền chứng thực văn bản từ chối nhận di sản.

ĐỌC BA KHOẢN NÀY TRƯỚC KHI ĐIỀN

Nguyên văn Điều 620 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 (Công báo số 1245 + 1246 ngày 28/12/2015):

1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.

3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.

⚠ Bộ luật Dân sự 2015 KHÔNG còn mốc "06 tháng kể từ ngày mở thừa kế". Mốc đó là của Điều 642 Bộ luật Dân sự 2005 đã hết hiệu lực. Quá 6 tháng vẫn từ chối được; nhưng một khi di sản đã được phân chia thì hết quyền từ chối, kể cả khi chưa tới 6 tháng.

I. NGƯỜI TỪ CHỐI NHẬN DI SẢN

Hôm nay, ngày ...... tháng ...... năm ............, tại ................................................................, tôi là:

Họ và tên: .......................................................

Sinh ngày: .......................................................

Số định danh cá nhân: .......................................................

Nơi cư trú: .......................................................

Điện thoại: .......................................................

Quan hệ với người để lại di sản: .......................................................

Tôi được hưởng di sản với tư cách: người thừa kế THEO DI CHÚC / người thừa kế THEO PHÁP LUẬT thuộc hàng thừa kế thứ ...... (gạch bỏ trường hợp không đúng).

II. NGƯỜI ĐỂ LẠI DI SẢN

Họ và tên: .......................................................

Số định danh cá nhân: .......................................................

Nơi cư trú cuối cùng: .......................................................

Chết ngày: .......................................................

Theo Giấy chứng tử số: .......................................................

Do: .......................................................

Cấp ngày: .......................................................

III. PHẦN DI SẢN TÔI ĐƯỢC HƯỞNG

Di sản là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, cụ thể:

Thửa đất số: .......................................................

Tờ bản đồ số: .......................................................

Địa chỉ: .......................................................

Diện tích (m²): .......................................................

Mục đích sử dụng: .......................................................

Giấy chứng nhận số: .......................................................

Do: .......................................................

Cấp ngày: .......................................................

Phần tôi được hưởng trong khối di sản trên: .......................................................

IV. NỘI DUNG TỪ CHỐI

Tôi TỰ NGUYỆN TỪ CHỐI NHẬN TOÀN BỘ phần di sản mà tôi được hưởng nêu tại mục III.

Tôi đã được giải thích và tôi hiểu rõ ba điều sau đây:

1. Đây là từ chối TOÀN BỘ phần của tôi. Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 không có quy định nào cho phép từ chối một phần rồi giữ lại một phần. Văn bản từ chối kèm điều kiện là văn bản dễ bị trả lại.

2. Tôi KHÔNG chỉ định ai được nhận phần tôi từ chối, vì Điều 620 không cho tôi quyền đó. Phần này được chia cho những người thừa kế còn lại theo quy định của pháp luật (Điều 650 và Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015); những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần bằng nhau.

3. Nếu tôi muốn phần di sản của mình về tay một người cụ thể thì tôi phải làm việc KHÁC: nhận phần của mình, rồi lập hợp đồng tặng cho có công chứng hoặc chứng thực. Đó là một giao dịch chuyển quyền riêng, có nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ riêng, và chỉ được miễn thuế thu nhập cá nhân nếu quan hệ giữa tôi và người nhận nằm trong danh sách được miễn của Luật Thuế thu nhập cá nhân. Tôi cần hỏi cơ quan thuế trước khi chọn cách này.

Việc từ chối này được thể hiện TRƯỚC THỜI ĐIỂM PHÂN CHIA DI SẢN, đúng Điều 620 khoản 3.

V. CAM ĐOAN VỀ NGHĨA VỤ TÀI SẢN

Điều 620 khoản 1 không cho phép từ chối nhận di sản nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác. Tôi cam đoan tại thời điểm ký văn bản này tôi KHÔNG có các nghĩa vụ sau đây (đánh dấu ☒ vào ô nào đang có, nếu có):

☐ Bản án, quyết định của Toà án buộc tôi phải trả tiền hoặc giao tài sản cho người khác;

☐ Quyết định thi hành án, quyết định cưỡng chế thi hành án đang áp dụng đối với tôi;

☐ Khoản nợ vay tại ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc cá nhân mà tôi chưa trả xong;

☐ Nghĩa vụ cấp dưỡng, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ bảo lãnh mà tôi đang phải thực hiện;

☐ Nghĩa vụ nộp thuế, phí, lệ phí hoặc khoản phải nộp ngân sách nhà nước còn nợ.

Nếu có bất kỳ ô nào ở trên được đánh dấu, tôi hiểu rằng việc từ chối nhận di sản của tôi có thể bị coi là nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản và không có giá trị.

VI. CÁC CAM ĐOAN KHÁC

1. Những thông tin về nhân thân và về di sản ghi trong văn bản này là đúng sự thật.

2. Tại thời điểm ký, tôi minh mẫn, nhận thức và làm chủ được hành vi của mình; việc từ chối là hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép.

3. Tôi chưa nhận và sẽ không nhận bất kỳ khoản tiền hay lợi ích nào từ người khác để đổi lấy việc ký văn bản này.

4. Tôi chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam đoan trên.

VII. GỬI VĂN BẢN NÀY CHO NHỮNG AI

Điều 620 khoản 2 buộc văn bản từ chối phải được GỬI ĐẾN ba nơi dưới đây để biết. Ký xong mà không gửi là làm thiếu một nửa việc:

☐ Người quản lý di sản — họ tên, ngày gửi: .......................................................

☐ Những người thừa kế khác — họ tên, ngày gửi: .......................................................

☐ Người được giao nhiệm vụ phân chia di sản — họ tên, ngày gửi: .......................................................

Nên giữ lại giấy biên nhận, chữ ký nhận hoặc vận đơn bưu chính làm bằng chứng đã gửi.

..........., ngày ...... tháng ...... năm ............

NGƯỜI TỪ CHỐI NHẬN DI SẢN

(Ký, ghi rõ họ tên hoặc điểm chỉ)

LỜI CHỨNG CỦA CÔNG CHỨNG VIÊN / NGƯỜI THỰC HIỆN CHỨNG THỰC

(Phần này do người có thẩm quyền ghi theo mẫu lời chứng của họ. Người từ chối nhận di sản KHÔNG tự điền vào đây.)

BỐN ĐIỀU CẦN BIẾT TRƯỚC KHI MANG TỜ NÀY ĐI

1. LÀM Ở ĐÂU. Điều 44 Luật Công chứng 2024 khoá giao dịch về bất động sản trong phạm vi tỉnh nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, nhưng loại trừ đích danh văn bản từ chối nhận di sản. Uỷ ban nhân dân cấp xã cũng có thẩm quyền chứng thực văn bản này, và Nghị định 23/2015 quy định việc chứng thực văn bản từ chối nhận di sản không phụ thuộc nơi cư trú của người yêu cầu. Người đang ở xa không phải về tận nơi có đất để ký.

2. MANG THEO GÌ. Bản dự thảo này, giấy tờ tuỳ thân, giấy chứng tử của người để lại di sản, di chúc nếu thừa kế theo di chúc hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ nếu thừa kế theo pháp luật (Điều 60 khoản 2 Luật Công chứng 2024).

3. KÝ TỪNG TRANG. Văn bản từ hai trang trở lên thì mỗi trang phải được đánh số thứ tự và có chữ ký của người yêu cầu chứng thực; từ hai tờ trở lên phải đóng dấu giáp lai (Điều 36 khoản 4 Nghị định 23/2015). Ký trước mặt người có thẩm quyền, không ký sẵn ở nhà.

4. KHÔNG UỶ QUYỀN CHO NGƯỜI KHÁC KÝ THAY. Từ chối nhận di sản là ý chí gắn với nhân thân; nơi tiếp nhận thường yêu cầu chính người thừa kế thể hiện ý chí của mình.